General Knowledge : तेजस्वी सूर्य कधी कधी लाल रंगाचा दिसू लागतो. सूर्याचे हे रूप वास्तविक पाहायला अत्यंत सुंदर दिसते, मात्र सूर्य नेमका लाल रंगाचा (Red Sun) का दिसतो. जाणून घ्या या मागचे नेमके कारण.

तेजस्वी सूर्याला लाल झालेला तुम्ही अनेकदा पाहिला असेल. हे सूर्य उगवण्याच्या आणि मावळण्याच्या वेळी घडते. यावेळी सूर्य लाल होतो, आकाश नारिंगी, गडद लाल किंवा जांभळे होते. हे दृश्य पाहण्यास अतिशय सुंदर दिसते.

हे कारण आहे

19व्या शतकात, ब्रिटीश भौतिकशास्त्रज्ञ लॉर्ड रेली यांनी प्रकाशाच्या विखुरण्याच्या घटनेबद्दल सांगितले. प्रकाशाचे विखुरणे ही एक घटना आहे ज्यामध्ये सूर्यप्रकाश सूर्यप्रकाशातून बाहेर पडतो आणि वातावरणात प्रवेश करतो, धूळ आणि मातीच्या कणांशी आदळतो आणि सर्वत्र पसरतो.

वास्तविक, सूर्यापासून येणारा प्रकाश स्पेक्ट्रमच्या सर्व रंगांनी (Color) बनलेला असतो, म्हणजे जांभळा, गडद निळा, निळा, हिरवा, पिवळा, नारंगी आणि लाल. यामध्ये प्रत्येक रंगाची स्वतःची तरंग लांबी असते.

जेव्हा सूर्य मावळतो किंवा उगवतो तेव्हा त्याची किरणे वातावरणाच्या सर्वात वरच्या थरावर आदळतात आणि त्यातून एका विशिष्ट कोनात जातात, तेव्हा निळ्या रंगाची तरंगलांबी विखुरल्यामुळे दुभंगली जाते आणि शोषली जाते. क्षितिजावरील सूर्याचे तापमान जितके कमी असेल तितक्या जास्त निळ्या आणि हिरव्या प्रकाशाच्या लाटा लांब अंतरापर्यंत प्रवास करत नाहीत आणि विखुरल्या जात नाहीत, त्यामुळे आपल्याला फक्त उरलेल्या प्रकाश लाटा, नारंगी आणि लाल इत्यादी दिसतात. हे एक सुंदर दृश्य बनते.

आकाश तुम्हाला लाल वाटू शकते, परंतु याचा अर्थ असा नाही की सूर्याचा रंग बदलला आहे. ब्लूमर स्पष्ट करतात की आकाशात धूळ, धूर आणि इतर तत्सम घटकांचे ढग त्याच्या रंगावर परिणाम करतात. तुम्ही भारत, ऑस्ट्रेलिया, कॅलिफोर्निया, चिली किंवा आफ्रिकेच्या काही भागांमध्ये किंवा लाल वाळूच्या जवळ राहत असल्यास, हवामानाच्या परिस्थितीनुसार तुमचे वातावरण प्रकाश-परावर्तित कणांनी भरलेले असू शकते. कधी कधी वाळवंटापासून दूर असलेल्या भागातही विविध रंगांचे आकाश पाहायला मिळते.