General Knowledge : अनेकदा भीतीदायक गोष्टींचा सामना झाला की अंगावर काटे येतात. किंवा थंड हवेमध्ये फिरल्यास अंगावर काटे (Goosebumps) येतात, अस नेमकं का घडत असेल, जाणून घ्या यामागचे कारण.

अंगावर काटे येणे म्हणजे नेमकं काय?

वास्तविक, अंगावर काटे उभे राहणे ही एक सामान्य शारीरिक घटना आहे, जी आपल्याला आपल्या पूर्वजांकडून वारशाने मिळाली आहे. ही अद्भुत भौतिक घटना आपल्यापेक्षा आपल्या पूर्वजांसाठी अधिक फायदेशीर होती. जेव्हा काही कारणास्तव आपल्या त्वचेमध्ये लहान लिफ्ट्स येतात ज्यामुळे शरीरावरील केस (Hairs) सरळ उभे राहतात, तेव्हा या घटनेला अंगावर काटे येणे किंवा गुज बंप म्हणतात.

असे का घडते?

वास्तविक, त्वचेवर केसांना चिकटलेल्या लहान स्नायूंच्या आकुंचन आणि आकुंचनामुळे केस उभे राहतात. प्रत्येक आकुंचन करणारा स्नायू त्वचेच्या पृष्ठभागावर एक प्रकारचा उथळ खड्डा बनवतो, ज्यामुळे आजूबाजूचा भाग फुगवटा बनतो. जेव्हा आपल्याला थंडी वाजते तेव्हा आपल्याला असेच वाटते.

हीच प्रक्रिया प्राण्यांमध्येही घडते. जेव्हा प्राणी त्यांच्या केसांवर उभे राहतात तेव्हा त्यांचे जाड केस पसरतात आणि स्वतःच्या आत थोड्या प्रमाणात हवा शोषून घेतात, जे इन्सुलेशन थर म्हणून काम करते. केसांचा थर जितका जाड असेल तितकी जास्त उष्णता ते धारण करण्यास सक्षम असतील.

अंगावर काटे येण्यामागे हे आहे वैज्ञानिक कारण

किंबहुना शरीरात ऐड्रेनलिन नावाचा स्ट्रेस हार्मोन सोडला जातो तेव्हा केस उभे राहतात. प्राण्यांमध्ये, जेव्हा ते थंड असतात, तणावग्रस्त असतात तेव्हा हा तणाव संप्रेरक सोडला जातो. मानवांमध्ये, जेव्हा जेव्हा भीती (scared) असते, जेव्हा थंड असते, भावनिक असते, तेव्हा तणावाच्या स्थितीत एड्रेनालाईन हार्मोन सोडला जातो.

मानवांमध्ये, एड्रेनालाईन सोडण्यात बदल दिसून येतात, जसे की रडणे, तळहातातून घाम येणे, जलद हृदयाचे ठोके, थरथरणारे हात, रक्तदाब वाढणे आणि पोटात काही विचित्र भावना. कोणत्याही प्रकारच्या भावनिक परिस्थितीतच नव्हे, तर भूत किंवा भयपट पाहतानाही गूजबंप उभे राहतात. कधी कधी भूतकाळात घडलेली एखादी जुनी घटना आठवली, तरी अंगावर काटे येतात.